آییننامهی انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران
مادهی 1) موضوع
موضوع آییننامهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران مربوط به جایزهی ادبیات نمایشی ایران است که به صورت دو سال یکبار توسط کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران برگزار میشود. این رویداد ملی فرهنگی با انعقاد تفاهمنامهای میان مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران در سال 1384 تشکیل و برپا شد.
مادهی 2) اهداف
جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران با هدف ارزیابی حرفهای و بررسی آثار چاپشدهی نمایشنامهنویسان ایران، مترجمان نمایشنامه، پژوهشگران ادبیات نمایشی و معرفی نمایشنامهنویسان برتر و استعدادهای تازهی عرصهی نمایشنامهنویسی در ایران برگزار میشود. بررسی ظرفیتها و قابلیتهای ادبیات نمایشی ایران از دیگر اهداف مهم این جشن ادبیات نمایشی به شمار میرود.
مادهی3) ارکان
جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران دارای چهار رکن است که به شرح ذیل است:
- شورای سیاستگذاری
- دبیر
- مدیر روابط عمومی و اطلاعرسانی
- مسئول دبیرخانه
مادهی 4) عناوین بخشها
جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران در سه بخش به شرح ذیل برگزار میشود:
- نمایشنامههای تألیفی چاپشده
الف) نمایشنامههای غیر اقتباسی
ب) نمایشنامههای اقتباسی
- نمایشنامههای ترجمهشدهی چاپشده
- ناشر برگزیدهی ادبیات نمایشی
تبصرهی یک: منظور از نمایشنامههای اقتباسی، نمایشنامههایی است که بر اساس متون داستانی، سینمایی، نمایشی، تاریخی، روایت، خاطره، تاریخ، زندگینامه، نامه، اشعار و هر متن دیگری نوشته میشود.
مادهی 5) اعضای شورای سیاستگذاری
اعضای شورای سیاستگذاری جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران در هر دوره مرکب از هفت نفر هستند که شامل دبیر، سه نفر از اعضای هیئتمدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران که توسط رئیس کانون انتخاب میشوند و سه نمایشنامهنویس یا هنرمند مجرب، برجسته و مطرح تئاتر کشور که به پیشنهاد دبیر و با تأیید هیئت مدیرهی وقت این کانون انتخاب میشوند.
مادهی 6) انتخاب دبیر و وظایف آن
دبیر هر دورهی انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران توسط اعضای هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران انتخاب و معرفی میشود. دبیر هر دوره، موظف است بر اساس اختیاراتی که دارد، نسبت به انجام آنها به شرح ذیل اقدام کند:
- انتخاب و معرفی کلیهی همکاران اداری و اجرایی اعم از مدیر روابط عمومی، مسئول ستاد خبری، دبیر امور اجرایی، مسئول دبیرخانه، سردبیر نشریهی داخلی و کاتالوگ، مدیر انتشارات، دبیر شورای برنامهریزی، مدیر امور هماهنگی، مدیر تشریفات، کارگردان آیین پایانی، مدیر تبلیغات و بازرگانی، مدیر امور مالی و …
- برگزاری جلسات شورای سیاستگذاری.
- برگزاری جلسات هیئت داوری هر یک از بخشهای جشن به صورت جداگانه.
- نگارش و تنظیم فراخوان که به تأیید هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران و شورای سیاستگذاری هر دوره رسیده باشد.
- نظارت بر کلیهی امور بخشها و مدیریتها، داوریها و …
- تأمین بودجه و هزینهها و جوایز هر دوره.
- صدور احکام اعضای شورای سیاستگذاری، مدیران و مسئولان، هیئت داوری هر یک از بخشها.
- امضای کلیهی نامههای اداری.
- انجام حداقل دو گفتوگو و نشست مطبوعاتی و رسانهای برای اطلاعرسانی به جامعهی فرهنگی، هنری و عموم علاقهمندان.
- برگزاری آیین پایانی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران.
- پیشنهاد برآورد مالی و ریز هزینههای جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران.
- تعیین دستمزدها و حقالزحمههای هر یک از داوران، همکاران و همچنین تعیین میزان دقیق جوایز نقدی برگزیدهگان.
- دبیر هر دوره موظف است حداکثر سه ماه پس از برگزاری آیین پایانی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران، تمامی اسناد و مدارک مالی و غیرمالی را در قالب یک گزارش مکتوب به هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران تحویل دهد.
تبصرهی دو: بر اساس پیشنهاد و رأی هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران، دبیر جشن میتواند برای یک دورهی دیگر نیز ابقا شود.
مادهی 7) دبیرخانه و وظایف آن
دبیرخانهی هر دورهی انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران توسط دبیر دوره و مسئول دبیرخانه فعال میشود.
- دبیر هر دوره موظف است یک شخص باتجربه در امور اداری و دبیرخانهای را به عنوان مدیر یا مسئول دبیرخانه معرفی کند و به انجام این کار بگمارد.
- مسئول دبیرخانه موظف است آثار ارسالی شرکتکنندهگان هر دوره به دبیرخانه را دریافت، فهرست، ثبت، ضبط و نگهداری کند و پس از ثبت آثار، آنها را برای داوری و ارزیابی به نشانی هر یک از اعضای هیئت داوری هر یک از بخشها ارسال کند.
تبصرهی سه: نظارت بر این فهرست توسط دبیر هر دوره انجام خواهد شد و میبایستی به تأیید مکتوب ایشان برسد.
- مسئول دبیرخانه موظف است فهرست آثار منتشرشدهی ادبیات نمایشی ایران را در هر دوره بر اساس اطلاعات آماری مؤسسهی خانهی کتاب استخراج و دریافت کند و با ناشران کتابهای ادبیات نمایشی برای ارسال آثار نمایشنامهها مکاتبه کند.
- انجام امور اداری، تهیه و تنظیم صورتجلسات از وظایف مسئول دبیرخانه به شمار میرود.
- حفظ و نگهداری اسناد و اوراق اداری و الواح و تندیسها و سایر وسایل دبیرخانه نیز بر عهدهی مسئول دبیرخانه است.
- مسئول دبیرخانه موظف است کلیهی اسناد، مدارک و اوراق اداری، تندیسها و هدایای مازاد فرهنگی و مالی، پوسترها، کاتالوگ، آرشیو کامپیوتری و مجازی ادرای، عکس، فیلمهای مستند از روند دوره، تیزر و … جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران مربوط به هر دوره را آرشیو کرده و پس از پایان به دبیر وقت جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران یا رئیس وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران طی صورت جلسهای تحویل دهد.
تبصرهی چهار: در صورت اعلام نیاز مسئول دبیرخانه و با تشخیص دبیر، دبیرخانه میتواند یک کارمند دیگر را هم برای همکاری در آن دوره جذب کند.
مادهی 8) روابط عمومی، اطلاعرسانی و تبلیغات
کلیهی اخبار و اطلاعات انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران در هر دوره توسط بخش روابط عمومی و ستاد خبری این جشن در اختیار رسانههای دیداری، شنیداری، مکتوب، مجازی و حقیقی قرار خواهد گرفت.
تبصرهی پنج: تبلیغات محیطی هر دوره، در صورت تأمین بودجه و حمایت مالی توسط بخش بازرگانی یا اعضای برگزاری این جشن، میتواند توسط بخش روابطعمومی به انجام برسد.
تبصرهی شش: برای حمایت از اسپانسرها و حامیان مورد تأیید هیئت مدیرهی کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران و شورای سیاستگذاری وقت هر دوره، در کلیهی مصاحبههای مطبوعاتی و اقلام انتشاراتی، تبلیغاتی و ارسال اخبار به رسانهها، اسامی حامیان مالی و غیرمعنوی و اسپانسرهای هر دوره اعلام خواهد شد و آرم و لوگوی مؤسسات و شرکتهای دولتی و غیردولتی و حامیان مالی با تأیید شورای سیاستگذاری هر دوره در پوستر، دعوتنامه، کاتالوگ، بنر و استند و همهی اقلام حقیقی و مجازی تبلیغاتی، منتشر خواهد شد.
مادهی 9) فراخوان
فراخوان هر دورهی انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران بر اساس آییننامهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران توسط دبیر دوره، نوشته و تنظیم میشود که میبایستی به تأیید شورای سیاستگذاری جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران برسد. این فراخوان میبایستی حداکثر تا یک ماه پس از انتخاب دبیر، توسط روابطعمومی کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران یا روابط عمومی هر دوره منتشر و اطلاعرسانی عمومی شود. همچنین فراخوان هر دوره میبایستی برای کلیهی رسانهها، خبرگزاریهای داخلی و ناشران ایرانی و فارسیزبان از طریق پست الکترونیکی (ایمیل) به نشانی آنها و نیز فضای مجازی و اختصاصی آنها ارسال شود.
تبصرهی هفت: مهلت ارسال آثار هر دوره از زمان اعلام و انتشار عمومی فراخوان تا پایان آن حداقل سه ماه و حداکثر شش ماه خواهد بود.
تبصرهی هشت: در فراخوان میبایستی تعداد عناوین بخشها، تقویم دوره (شامل زمان آغاز انتشار فراخوان، زمان مهلت پایان ارسال آثار هر یک از بخشها، زمان اعلام نامزدهای هر بخش و تاریخ برگزاری آیین پایانی) و نحوهی چگونگی ارسال آثار و نشانی دفتر، تلفن و پست الکترونیکی دبیرخانه بر اساس تقویم ثابت جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران که به صورت بیینال برگزار خواهد شد، قید شود.
مادهی 10) مدت و زمان برگزاری هر دوره
فاصلهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران از هر دوره تا دورهی بعد دو سال خواهد بود و این جشن به صورت دوسالانه (بیینال) در پنجم دی ماه سالهای زوج برگزار خواهد شد.
تبصرهی نُه: در صورت تأخیر در برگزاری این جشن به هر دلیل موجه، دورهی آتی آن نیز در سالهای زوج برگزار خواهد شد.
تبصرهی دَه: هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران در هر دورهی کاری خود موظف به برگزاری جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران به صورت بیینال (دوسالانه) است.
مادهی 11) میزان بودجه و هزینهها
بودجه و هزینههای هر دورهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران بر اساس تفاهمنامهی میان کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران و مرکز هنرهای نمایشی و نیز حمایت خانهی تئاتر و مراکز و شرکتها و مؤسسات فرهنگی و غیرفرهنگی و دولتی و خصوصی و حامیان مالی تأمین میشود که این بودجه میبایستی به حساب بانکی خانهی تئاتر واریز شود.
تبصرهی یازده: در صورتی که کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران به انجمن یا کانون صنفی تبدیل شود و این کانون مستقل گردد، بودجهی هر دورهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران میبایستی به حساب بانکی این کانون واریز شود.
تبصرهی دوازده: میزان بودجهی هر دورهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران به پیشنهاد دبیر دوره و با تأیید هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران و شورای سیاستگذاری هر دوره، برآورد و تعیین میشود.
تبصرهی سیزده: هر گونه وجوه نقدی بخش خصوصی یا دولتی از جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران میبایستی به حساب خانهی تئاتر واریز شود تا صرف جوایز، حقالزحمهی همکاران و سایر هزینههای این جشن و امور جاری آن شود.
تبصرهی چهارده: در صورت جذب اسپانسر، 20 درصد به آورنده یا آورندهگان اسپانسر تعلق خواهد گرفت.
تبصرهی پانزده: اسپانسرها و حامیان مالی هر دوره میبایستی مورد تأیید هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران و شورای سیاستگذاری همان دوره قرار بگیرند.
تبصرهی شانزده: درخواست و پیگیری بودجهی ثابت اولیهی جشن هر دوره، بر عهدهی رئیس وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران است.
مادهی 12) هیئت داوری
هیئت داوری انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران با پیشنهاد دبیر و بر اساس تأیید اکثریت آرای اعضای شورای سیاستگذاری هر دوره برای هر یک از بخشهای آن انتخاب و معرفی میشوند.
تبصرهی هفده: تعداد اعضای هیئت داوری هر یک از بخشهای انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران به صورت فرد، حداقل سه نفر و حداکثر پنج نفر است که از میان نمایشنامهنویسان، مترجمان نمایشنامه، هنرمندان و استادان مجرب، حرفهای و شناختهشدهی تئاتر کشور انتخاب میشوند.
تبصرهی هجده: بنا بر ضرورت هر دوره و با تصمیم هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران و شورای سیاستگذاری همان دوره، علاوه بر انتخاب هیئت داوری برای هر یک از بخشهای آن، میتواند یک هیئت انتخاب جداگانه داشته باشد که این هیئت با پیشنهاد دبیر و بر اساس تأیید اکثریت آرای اعضای شورای سیاستگذاری آن دوره، انتخاب و معرفی میشود.
تبصرهی نوزده: بهدلیل بهوجود آمدن هر گونه شائبهای، هیچیک از اعضای هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران نمیتواند داوری هر یک از بخشهای این جشن را بر عهده بگیرد.
مادهی 13) تعداد جوایز و برگزیدگان
جوایز انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران شامل تندیس جشن، دیپلم افتخار و جایزهی نقدی است که فقط به یک برگزیده در هر یک از بخشها در آیین پایانی هر دوره به شرح ذیل اهدا میشود:
- تندیس، دیپلم افتخار و جایزهی نقدی به نویسندهی برگزیدهی بخش نمایشنامههای تألیفی چاپشده.
- تندیس، دیپلم افتخار و جایزهی نقدی به نویسندهی برگزیدهی نمایشنامههای اقتباسی چاپشده.
- تندیس، دیپلم افتخار و جایزهی نقدی به مترجم برگزیدهی بخش نمایشنامههای ترجمهی چاپشده.
- لوح سپاس به ناشر برگزیدهی ادبیات نمایشی به انتخاب شورای سیاستگذاری جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی هر دوره.
- تندیس و دیپلم افتخار برای شخص تجلیلشونده در حوزهی ادبیات نمایشی.
تبصرهی بیست: میزان جوایز نقدی به هر یک از برگزیدهگان بر اساس شرایط هر دوره، قابل افزایش است.
تبصرهی بیستویک: هیئت داوری هر یک از بخشها میتوانند علاوه بر معرفی و انتخاب یک برگزیده، از یک تا دو نفر دیگر نیز بر اساس بررسی و ارزیابی خود از آثار شرکتکننده، تقدیر به عمل آورند و آنان را به دبیر، شورای سیاستگذاری و دبیرخانه معرفی کنند.
تبصرهی بیستودو: بر روی پایهی هر یک از تندیسها در هر دوره میبایستی پلاکی نصب شود که بر روی آن آرم کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران، تاریخ، شمارهی تندیس و نام نمایشنویس یا فرد برگزیده درج شود. همچنین گواهینامهی تأیید دریافت تندیس برگزیدهی هر بخش، میبایستی ممهور به مهر این کانون باشد.
مادهی 14) انتشارات
دبیر هر دورهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران یک نفر آگاه و متخصص در امور انتشارات را به عنوان مدیر بخش انتشارات، معرفی و انتخاب میکند تا کلیهی اقلام چاپی و انتشاراتی اعم از نشریهی روزانه، کاتالوگ، پوستر، ترکت، بروشور، بنر و استند، کتاب و دعوتنامهی آیین پایانی به شکل حقیقی و مجازی، با مدیریت و نظارت او انجام شود.
تبصرهی بیستوسه: انتخاب و معرفی طراح پوستر، گرافیک، سردبیر کاتالوگ و نشریهی روزانهی جشن هر دوره، توسط دبیر دوره انجام میشود.
تبصرهی بیستوچهار: در صورت تأیید دبیر هر دوره، مدیر انتشارات میتواند مسئولیت سردبیری کاتالوگ و نشریهی روزانه را نیز بر عهده گیرد.
مادهی 15) تجلیل
در هر دوره از جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران از یک نمایشنامهنویس یا مترجم نمایشنامهی متبحر و مجرب یا استاد مؤثر ادبیات نمایشی، به پاس خدمات شایان توجهی که برای نمایشنامهنویسی و تئاتر ایران به انجام رسانده، با انتخاب شورای سیاستگذاری دوره، در آیین پایانی تجلیل و تقدیر به عمل خواهد آمد و به ایشان تندیس جشن و دیپلم افتخار اهدا خواهد شد.
مادهی 16) آیین پایانی
آیین پایانی هر دوره پس از داوری آثار بخشهای مختلف توسط هیئت داوری هر دوره برای اعلام و معرفی برگزیدگان آن بر اساس برنامهریزیهای به عمل آمدهی دبیرخانه، در زمان و مکان از پیش تعیین و اعلامشدهای برگزار میشود.
تبصرهی بیستوپنج: آیین پایانی میبایستی توسط یک کارگردان و ستاد اجرایی هر دوره که از سوی دبیر انتخاب و معرفی میشود، با نظارت و مسئولیت دبیر برگزار شود.
تبصرهی بیستوشش: دبیر هر دورهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران و هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران ملزم و موظف به برگزاری آیین پایانی آن هستند.
مادهی 16) تعداد مواد و تبصرههای آییننامه
آییننامهی جشن انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران در 16 ماده و 11 تبصره در 12 آذرماه سال 1395 توسط بهزاد صدیقی، عضو هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان خانهی تئاتر ایران نوشته شد و سپس به تأیید و تصویب نهایی هیئت مدیرهی وقت این کانون رسید که دبیر انتخابی هر دوره و هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان خانهی تئاتر ایران ملزم به رعایت آن هستند.
یادآوری: این آییننامه در آذرماه 1400 توسط بهزاد صدیقی، عضو هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران، مجددن بازنویسی شد که به 16 ماده و 26 تبصره افزایش یافت و در تاریخ 12 تیرماه 1401 به تأیید و تصویب نهایی هیئت مدیرهی وقت این کانون رسید.
اعضای هیئت مدیرهی وقت کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان تئاتر ایران:
حمیدرضا نعیمی، بهزاد صدیقی، جواد عاطفه، رحیم رشیدیتبار و آرام محضری.